محمد مؤمن بن محمد زمان الطبيب التنكابني ( حكيم مؤمن )
279
تحفة المؤمنين ( تحفه حكيم مؤمن ) ( فارسى )
ضماد روغن ترب ، رافع قمل است . و به دستور ، صبر زرد و طلاى بهمن قاتل قمل است . و چون نشارهء چوب گردكان چند روز در روغن زيتون بخيسانند ، تدهين او رافع قمل و صنان و از مجربات است . و به دستور ، طلاى شب يمانى با آب قاتل قمل و رافع صنان است . و تدهين روغن گردكان بىعديل است . [ 713 ] ضماد : جهت سكته : خردل و جندبيدستر ، بالسوية با سركه بر سر ضماد نمايند . [ 714 ] ضماد جهت سكته و سبات : فرفيون ، خردل سرخ ، شيطرج هندى و تخم انجره ، بالسوية با سركه طلا كنند . [ 715 ] كماد : عبارت از بستن ادويهء يابسه است كه گرم كرده ، بر عضو ببندند ، يا ادويهء مطبوخه در مثانهء گاو و امثال آن كرده ، يا با آب ادويه اسفنج را تر نموده ، بر عضو بگذارند . [ 716 ] كماد جهت زكام : از مجربات است . شونيز را نيم كوب كرده ، چند قطره آب نمك بر آن پاشيده ، نيم گرم بر سر بندند و اگر بدون كوبيدن گرم كرده ، به دستور استعمال نمايند ، به غايت مفيد است . [ 717 ] كماد : جهت تحليل رياح معده ، و طحال و تهيگاه : حلبه ، شونيز ، تخم كرفس و نانخواه با آب نمك به دستورى كه گذشت گرم كرده ، ببندند و چون سرد شود تبديل كنند . [ 718 ] كماد : جهت تحليل مواد بارده و رياح : برگ سداب ، اذخر ، قرطم ، گل بابونه ، صعتر ، نمك طعام ، نوشادر ، خردل سرخ ، بورهء ارمنى ، زاج سفيد ، افسنتين رومى ، درمنهء تركى و انجدان ، بالسوية ، به دستور استعمال نمايند . [ 719 ] كماد : جهت رفع علل باردهء گوش و رياح : بابونه ، شبت ، ورق الغار ، مرزنجوش ، پودنه و عاقرقرحا ، در آب پخته ، در مثانهء گوسفند گرم كرده و بر بن گوش و قفا كماد نمايند . [ 720 ] كماد ديگر : جهت ورم گوش : آرد جو ، باقلى ، بابونه ، بنفشه ، خطمى و اكليل الملك در آب به پخته ، با روغن بنفشه مخلوط كرده بر مثانه كماد نمايند . [ 721 ] نطولات : عبارت از آن است كه ادويه را طبخ نموده ، آب او را بر عضو ريزند و جرم او را ببندند و عضو را به بخار او بدارند . و پاشويه ، قسمى از اوست كه به جهت امالهء ماده